Przejdź do treści

Jesteś tutaj

Właściwość miejscowa i rzeczowa sądu i wydziałów

Karty podstawowe

Sąd Rejonowy w Ostrołęce – zgodnie z rozporządzeniem  Ministra Sprawiedliwości w sprawie ustalenia siedzib i obszarów właściwości sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych – działa w obszarze właściwości Sądu Apelacyjnego w Białymstoku i Sądu Okręgowego w Ostrołęce.

Obszar właściwości Sądu Rejonowego w Ostrołęce:
miasto: Ostrołęka
gminy: Baranowo, Czarnia, Czerwin, Goworowo, Kadzidło, Lelis, Łyse, Myszyniec, Olszewo-Borki, Rzekuń i Troszyn.

Funkcje i zadania sądu w zakresie sprawowania wymiaru sprawiedliwości i wykonywania zadań z zakresu ochrony prawnej jest realizowane za pośrednictwem wydziałów.
Sąd Rejonowy w Ostrołęce dzieli się na sześć wydziałów.

Właściwość miejscowa wydziałów Sądu Rejonowego w Ostrołęce:

  • I Wydział Cywilny – do rozpoznawania w I instancji spraw cywilnych z obszaru właściwości SR w Ostrołęce.
  • II Wydział Karny – do rozpoznawania w I instancji spraw z zakresu prawa karnego oraz spraw o wykroczenia z obszaru właściwości SR w Ostrołęce oraz sprawy o przestępstwa określone w art. 115-119 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, z obszaru właściwości SR w Ostrołęce, SR w Wyszkowie, SR w Ostrowi Mazowieckiej, SR w Przasnyszu oraz SR w Pułtusku.
  • III Wydział Rodzinny i Nieletnich – do rozpoznawania w I instancji spraw z zakresu zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego oraz nieletnich
  • z obszaru właściwości SR w Ostrołęce..
  • IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych - do rozpoznawania w I instancji sprawy z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych z obszaru właściwości SR w Ostrołęce, SR w Wyszkowie, SR w Ostrowi Mazowieckiej, SR w Przasnyszu oraz SR w Pułtusku.
  • V Wydział Gospodarczy - do rozpoznawania spraw w I instancji z zakresu prawa gospodarczego z obszaru właściwości SR w Ostrołęce, SR w Wyszkowie, SR w Ostrowi Mazowieckiej, SR w Przasnyszu oraz SR w Pułtusku..
  • VI Wydział Ksiąg Wieczystych - rozpatrywanie spraw w I instancji rozpoznawanych w postępowaniu wieczystoksięgowymz obszaru właściwości SR w Ostrołęce..


Właściwość rzeczowa sądu i wydziałów Sądu Rejonowego w Ostrołęce.

Do zakresu działania I Wydziału Cywilnego należy rozpatrywanie spraw cywilnych, w tym:

  • sprawy o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu nie przewyższa 75.000 złotych, z wyłączeniem spraw przekazanych do właściwości sądu okręgowego - art. 16 i 17 kodeksu postępowania cywilnego; w tym między innymi sprawy o: opróżnienie lokalu mieszkalnego, wydanie nieruchomości i roszczenia o przywrócenie stanu zgodnego z prawem (art. 222 kodeksu cywilnego), odszkodowania z tytułu wypadków komunikacyjnych, naruszenie posiadania (art. 344 kodeksu cywilnego), zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji (art. 841 i 842 kodeksu postępowania cywilnego), pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności (art. 840 kodeksu postępowania cywilnego), uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, roszczenia z umowy darowizny, roszczenia o zachowek, odszkodowanie za szkodę na osobie, bezpodstawne wzbogacenie (art. 405 kodeksu cywilnego), o zapłatę z tytułu wykonania lub nienależytego wykonania umów.
  • sprawy z zakresu prawa spadkowego, w tym o: stwierdzenie nabycia spadku, dział spadku, wyjawienie przedmiotów spadkowych, ogłoszenie testamentu, zarząd spadku nieobjętego, odebranie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, dotyczące wykonawcy testamentu, uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, zabezpieczenie spadku, spis inwentarza,
  • sprawy inne rozpoznawane w postępowaniu nieprocesowym w tym o: podział majątku wspólnego, zasiedzenie, ustanowienie drogi koniecznej, zniesienie współwłasności, rozgraniczenie, stwierdzenie nabycia własności nieruchomości w trybie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, dotyczące zarządu rzeczą wspólną, uznanie za zmarłego, stwierdzenie zgonu, sprostowanie, unieważnienie i ustalenie treści aktów stanu cywilnego, przyznanie państwowej kompensaty przysługującej ofiarom niektórych przestępstw umyślnych, umorzenie utraconych dokumentów, odtworzenie dyplomów i świadectw,
  • sprawy egzekucyjne: ze skargi na czynności komornika (art.767 kodeksu postępowania cywilnego) – w postępowaniach egzekucyjnych wszczętych przed 8 września 2016r., w przedmiocie nadzoru sądu z urzędu nad komornikiem (art. 759 § 2 kodeksu postępowania cywilnego), w przedmiocie egzekucji sądowej (art. 1049, 1050 i 1051 kodeksu postępowania cywilnego),  o nadanie klauzuli wykonalności administracyjnym tytułom egzekucyjnym, aktom notarialnym i innym tytułom egzekucyjnym niż pochodzące od sądu, o nadanie klauzuli wykonalności europejskim tytułom egzekucyjnym, o wyjawienie majątku, w przedmiocie nadzoru sądu nad egzekucją z nieruchomości, o egzekucję przez zarząd przymusowy, przez sprzedaż przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego,
  • inne sprawy cywilne, w szczególności: o odtworzenie akt, o wyłączenie sędziego, o zwolnienie od kosztów sądowych, o udzielenie zabezpieczenia, o udzielenie pomocy sądowej w sprawach z zakresu prawa cywilnego, o zawezwanie do próby ugodowej w sprawach cywilnych.


Do zakresu działania II Wydziału Karnego należy rozpatrywanie spraw z zakresu prawa karnego, w tym:

  •  sprawy o przestępstwa i przestępstwa skarbowe rozpoznawane w postępowaniu zwyczajnym, w postępowaniu nakazowym i przyspieszonym,  dla których właściwy do orzekania w I instancji jest Sąd Rejonowy,
    -  sprawy o wykroczenia i wykroczenia skarbowe rozpoznawane w trybie przepisów o postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz kodeksu karnego skarbowego, dla których właściwy do orzekania w I instancji jest Sąd Rejonowy,
    - sprawy o przestępstwa określone w art. 115-119 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, z obszaru właściwości Sądu Okręgowego w Ostrołęce,
  • sprawy w przedmiocie wydania wyroku łącznego,
  • rozpoznawanie wniosków prokuratorskich o umorzenie postępowania i orzeczenie środka zabezpieczającego wobec stwierdzenia niepoczytalności u podejrzanego oraz wniosków o warunkowe umorzenie postępowania karnego,
  • wykonywanie orzeczeń w postępowaniu wykonawczym,
    - rozpoznawanie zażaleń na postanowienia, zarządzenia i czynności postępowania przygotowawczego
  • inne sprawy wynikające z przepisów szczególnych, w tym wnioski o udzielenie pomocy sądowej przekazane z innego Sądu, skierowanie sprawy do postępowania mediacyjnego, wnioski o doręczenie korespondencji zagranicznej.

Do zakresu działania III Wydziału Rodzinnego i Nieletnich należy rozpatrywanie spraw z:

- pochodzenia dziecka (ustalenie ojcostwa i roszczenia z tym związane,  zaprzeczenie ojcostwa, ustalenie i zaprzeczenia macierzyństwa, ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa);
- obowiązku alimentacyjnego (alimenty, podwyższenie alimentów, obniżenie alimentów, wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego, zwrot (zapłatę wyegzekwowanego świadczenia);
- ze stosunków małżeńskich (ustanowienie przez sąd rozdzielności majątkowej, ograniczenie lub wyłączenie odpowiedzialności majątkiem wspólnym (art. 8401 k.p.c.) zaspokojenie potrzeb rodziny, rozstrzygnięcie w istotnych sprawach rodziny, dotyczące  wypłacenia wynagrodzenia za pracę do rąk drugiego małżonka – wypłacanie, zmiana nakazu wypłacania, uchylenie nakazu wypłacania),
- zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji (art. 841 k.p.c. i art. 842 k.p.c.) ;
- pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności;                                            
- dotyczące zawarcia małżeństwa (zezwolenie na zawarcie małżeństwa przez pełnomocnika, zwolnienie od obowiązku przedstawienia dokumentu potrzebnego na zawarcia małżeństwa, zezwolenie kobietom na zawarcie małżeństwa ze względu na brak wieku);
- opieki i kurateli (odnośnie osób dorosłych - ustanowienie kurateli dla osoby nieobecnej, ustanowienie kurateli dla osoby niepełnosprawnej, ustanowienie opieki nad osobą pełnoletnią, zmianę opiekuna nad osobą pełnoletnią, przyznanie opiekunowi wynagrodzenia za opiekę nad osobą pełnoletnią, zwrot nakładów i wydatków związanych ze sprawowaniem opieki nad osobą pełnoletnią, ustanowienie kurateli dla osoby częściowo ubezwłasnowolnionej, zmianę kuratora dla osoby częściowo ubezwłasnowolnionej, odnośnie osób małoletnich - ustanowienie opieki nad osobą małoletnią, zmianę opiekuna nad osobą małoletnią, przyznanie opiekunowi wynagrodzenia za opiekę nad osobą małoletnią, zwrot nakładów i wydatków związanych ze sprawowaniem opieki nad osobą małoletnią, ustanowienie kuratora dla małoletniego): - przysposobienia (przysposobienie, rozwiązanie przysposobienia, wyrażenie zgody na przysposobienie małoletniego bez wskazania osoby przysposabiającego);                                                          
- sprawy z ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi z dnia 26 października 1982 roku (zastosowanie obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu, zmianę orzeczenia o obowiązku leczenia odwykowego, ustanie obowiązku leczenia odwykowego);
- sprawy z ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym bez zgody osoby chorej psychicznie (art. 23 ustawy), osoby z zaburzeniami psychicznymi (art. 24 ustawy), osoby chorej psychicznie na wniosek (art. 29 ustawy), nakazanie wypisania ze szpitala psychiatrycznego, umieszczenie w domu pomocy społecznej, zmianę orzeczenia o przyjęciu do domu pomocy społecznej, inne z ustawy o ochronie zdrowia psychicznego);                                                                                                            
- sprawy z ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty;
- dotyczące depozytów (złożenie do depozytu sądowego, likwidację depozytu sądowego);
- o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem ubezwłasnowolnionego;                                                                                           
- sprawy o pobranie tkanek do przeszczepu od małoletniego (ustawa z dnia 1 lipca 2005 r. o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów);
- władzy rodzicielskiej i stosunków między rodzicami i dziećmi (pozbawienie, zawieszenie, ograniczenie władzy rodzicielskiej, zmianę postanowienia w zakresie władzy rodzicielskiej, zmianę wyroku rozwodowego w przedmiocie wykonywania władzy rodzicielskiej i sposobie jej wykonania (art. 106 k.r.i o.), przywrócenie władzy rodzicielskiej, wydanie dziecka, zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka (art. 101 § 3 k.r.i o.), rozstrzygnięcie o istotnych sprawach dziecka w razie braku porozumienia między rodzicami (art. 97 § 2 k.r.i o.), umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej, rozwiązanie rodziny zastępczej ustalenie miejsca pobytu małoletniego, ustalenie kontaktów z małoletnim, zmianę kontaktów z małoletnim, zezwolenie na wydanie paszportu, uznanie ojcostwa);
- nieletnich, co do których zachodzi podejrzenie popełnienia czyny karalnego lub wykazywania przejawów demoralizacji (ustawa z dnia 26 października o postepowaniu w sprawach nieletnich);
- inne sprawy, w a  w szczególności:

  • zabezpieczenie alimentów (art. 142 k.r.i o. i 754 k.p.c.)                                      
  • w przedmiocie egzekucji świadczeń niepieniężnych (art. 1050 i 1051 k.p.c.)
  • o nadanie klauzuli wykonalności                                                                           
  • o nadanie klauzuli wykonalności europejskim tytułom egzekucyjnym             
  • o zwolnienie od kosztów sądowych i/lub ustanowienie radcy prawnego, adwokata    
  • o wyznaczenie sądu                                                                                                  
  • o wyłączenie sędziego                                                                                               
  • o odtworzenie akt                                                                                                        
  • o zawezwanie do próby ugodowej                                                                           
  • o zatwierdzenie ugody zawartej przed mediatorem                                              
  • o ponowne wydanie tytułu wykonawczego zamiast utraconego (art. 794 k.p.c.)
  • o udzielenie zabezpieczenia                                                                                    
  • o uchylenie lub zmianę prawomocnego postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia
  • o stwierdzenie wykonalności orzeczenia sądu zagranicznego (art. 1151 k.p.c.)

Do zakresu działania IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych  należy rozpatrywanie spraw z:

Do właściwości, bez względu na  wartość przedmiotu sporu, należą  sprawy z zakresu  prawa pracy:

  • o uznanie  bezskuteczności wypowiedzenia stosunku pracy,
  • o przywrócenie do pracy i przywrócenie poprzednich warunków pracy lub płacy oraz łącznie z nimi dochodzone roszczenia,
  • o odszkodowanie  w przypadku nieuzasadnionego lub naruszającego przepisy  wypowiedzenia oraz rozwiązania  stosunku pracy,
  • dotyczące  kar porządkowych i świadectwa pracy oraz roszczenia z tym związane.
  • o ustalenie  istnienia stosunku pracy,

Do właściwości z uwagi na  wartość przedmiotu sporu nie przekraczającego 75 tys. zł, należą  sprawy z zakresu  prawa pracy:

  • o wynagrodzenie za pracę i inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy.

Do właściwości z zakresu ubezpieczeń społecznych należą sprawy

  • o zasiłek chorobowy, wyrównawczy, opiekuńczy, macierzyński, pogrzebowy,
  • o świadczenie rehabilitacyjne,
  • o odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy w gospodarstwie rolnym, wypadku w drodze do pracy lub z pracy, wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, wypadku lub choroby zawodowej, pozostającej w związku z czynną służbą wojskową albo służbą w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biurze  Ochrony Rządu, Służbie Więziennej, Państwowej Straży Pożarnej i Służbie Celnej,
  • o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.


Do zakresu działania V Wydziału Gospodarczego  należy rozpatrywanie spraw z:

1. rozpatrywanie spraw gospodarczych ze stosunków cywilnych między przedsiębiorcami, w zakresie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej ,        w tym:

  • sprawy o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu nie przewyższa 75.000 złotych oraz inne sprawy z zakresu prawa gospodarczego i cywilnego, powierzone sądom gospodarczym na podstawie odrębnych przepisów,
  • sprawy gospodarcze podlegające rozpoznaniu w procesie, wszczęte na skutek pozwu lub skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego, w tym podlegające rozpoznaniu w postępowaniu nakazowym i upominawczym,
  • sprawy gospodarcze podlegające rozpoznaniu w postępowaniu nieprocesowym,
  • inne sprawy, a w szczególności:

a) sprawy o odtworzenie akt,
b) sprawy podlegające rozpoznaniu w postępowaniu zabezpieczającym           i egzekucyjnym,
c) o nadanie klauzuli wykonalności tytułom egzekucyjnym, którymi są orzeczenia sądu gospodarczego prawomocne lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu albo ugoda zawarta przed tym sądem,
d) uznanie albo stwierdzenie wykonalności (nadanie klauzuli wykonalności) wyrokom sądu polubownego lub ugody zawartej przed tym sądem, jeżeli sąd gospodarczy byłby właściwy do rozpoznania danej sprawy, gdyby strony nie dokonały zapisu na sąd polubowny,                                                   
e) o nadanie klauzuli wykonalności ugodzie zawartej w postępowaniu mediacyjnym (przed mediatorem) w sprawie, do której rozpoznania Sąd ten byłby właściwy lub w przypadku gdy sąd skierował sprawę do mediacji.

2. rozpatrywanie spraw upadłościowych  wszczętych przed dniem 01.01.2016 r., tj.

  • sprawy upadłościowe po ogłoszeniu upadłości, w tym dla wtórnych postępowań upadłościowych,
  • sprawy z zakresu postępowania naprawczego,
  • sprawy o zakaz prowadzenia działalności gospodarczej,
  • sprawy wszczęte przed sądem upadłościowym rozpoznawanych według przepisów o procesie, w szczególności powództwa o wyłączenie z masy upadłości,
  • sprawy o zmianę i uchylenie układu zawartego w postępowaniu upadłościowym i naprawczym,
  • rozpoznawanie zażaleń przekazanych do właściwości sądu upadłościowego,
  • rozpoznawanie środków odwoławczych przez sędziego komisarza.

Do zakresu działania VI Wydziału Ksiąg Wieczystych należy:

Właściwość miejscowa wydziału ksiąg wieczystych Sądu Rejonowego w Ostrołęce obejmuje nieruchomości położone na terenie miasta Ostrołęki oraz powiatu ostrołęckiego.
Właściwość rzeczowa obejmuje:
- zakładanie ksiąg wieczystych;
- wpisy w istniejących księgach wieczystych;
- zamykanie ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów;
- dołączanie dokumentów do zbiorów dokumentów;
a także:
- wydawanie odpisów ksiąg wieczystych;
- wydawanie zaświadczeń ze zbiorów dokumentów;
- wydawanie odpisów dokumentów;
- wydawanie zaświadczeń o braku księgi wieczystej i zbioru dokumentów;